Denetim Günlükleri: “Plan Değil Pilav Lazım” Meselesi

“Nitekim bize plan değil pilav lazım” anlayışı her yerde ve her daim geçerli galiba sevgili günlük...

Mesleğimizle ne alakası var dediğini duyar gibiyim — hemi de kaşlarını çataraktan 😀 Tabii madem iç denetçiysek hep iç denetimden söz etmeliyiz. Durmadan. Yorulmadan. İyi günde kötü günde. Bir yol bulmalıyız konuyu iç denetime getirecek.

Tamam, dur… Bu konu dahi iç denetimle ilgili. Keza:

Bir iç denetçiyi program hazırlama sürecinde en fazla yoran alt başlıklardan biri planlama aşamasıdır. Uygulamamız gereğince 3 yıllık olarak hazırlanan planların gerçekçiliği ise acayip su götürür mahiyettedir.

Sistem bir noktada karşına devasa bir denetlenecek faaliyetler ve birimler haritası koyuveriyor… Sonra da seni onunla baş başa bırakıp çekip gidiyor adeta.

Nelere şahit oldum… Doğru düzgün tanımlama ve gruplama yapılmadığından -havaalanlarındaki anonsçu kadın tonlamasıyla –

“202X yılı için 42 iç denetçiye ihtiyacınız var.”

diyen programlar gördüm.

En dumura uğratıcı olanı buydu.

Bunun ortaya çıkmasında; denetçilerin belki de asla denetlemeyeceği faaliyetleri sırf evrene dahil etmek için listeye almasının, bir de üstüne gelişigüzel şekilde denetim periyodu belirlemesinin rolü büyük.

Diğer bir neden ise: Şablonculuk.

Kolaylık olsun diye bütçe türüne göre hazırlanmış faaliyet havuzunu kendi kurumuna uyarlamadan alan — ya da kopyala-yapıştır yapan — iç denetçinin, sayfalar dolusu bir denetim alanları listesiyle karşılaşması mukadderdir. Ve başeğmezdir. (Tamam, espri kötüydü.)

Bu durum karşısında iç denetçi ne yapar?

Sistemin öngördüğü denetim alanında “denetlemek istemediği / denetlenmesi istenmeyen alanları” 😎

tek tek; “kaynak yetersizliği” ya da “üst yönetimin isteğiyle”

gibi gerekçelerle düzeltmek zorunda kalır.

Öyle ya… Kalkıp da koşa koşa üst yöneticiye çıkıp:

“Sayın üst yöneticim, hesap ettim kitap ettim; bize gelecek yıl tamı tamına 42 iç denetçi lazımmış.”

deme ihtimalini kim göze alabilir? Komik duruma düşmek ya da boğazlanma tehlikesiyle karşı karşıyayken?

Bunun daha gerçekçi hazırlanmasının iki koşulu var bence:

🔹 Birincisi iç denetçilere düşen kısım: Denetim alanları, denetim evreni ve faaliyetler kuruma özgü ve sağlıklı şekilde tanımlanmalı.

🔹 İkincisi programa düşen kısım: İç denetçiye daha geniş hareket alanı sağlayan, terzi işi plan yapmaya müsaade eden, daha kullanıcı dostu uygulama ve yönlendirmelere yer verilmeli.

Aksi takdirde her yıl değişen — değişmesi normal olmakla birlikte geçen senekiyle hiçbir tutarlılığı bulunmayan — 3 yıllık planlar ve bir sürü zaman kaybı ile karşılaşmak kaçınılmaz olur.

Ha… Bu dediklerime kulak asan var mı bilemedim sevgili günlük.

Ama şunu da yabana atmayın: Bu yollarda 19 senedir direksiyon salladım, 14 planı hazırlayıp yürürlüğe koydurdum, alimAllah.

Yine de bazılarının hâlâ:

“Bize plan değil pilav lazım”

dediğini duyuyorum sanki.

Evet… pilav lazım. Musakkanın yanında, dahi cacığın eşlik edeceği pilav. Karlı bir Şubat Cumartesi akşamüstü, Üsküdar’da Kanaat Lokantası’nda…

Buna bir diyeceğim yok hani.

#AuditHumor #InternalAudit #İçDenetim #DenetimGünlükleri #Governance #PublicSectorAudit