dr. cem çetin

Çabalar hep boşa mı gidiyor günlük... İç kontrol mü, kalite mi polemiği bugün istemsizce dilime bu cümleyi getirdi. Çoğu şey... Laf ebeliği... Kuru gevezelik gibi geliyor bazen bu tür tartışmalarda. Kalite anlayışı zaman zaman yükselen değer oluyor. Yıllar evvel aldığımız kalite ödülünü hatırlıyorum da... İstanbul Kongre Merkezi'nde o gün çocuklar gibi şendik. Hepimizin üzerinde üniversitenin eşofmanları... Kafamızda şapkalar... Elimizde flamalar... Zaferimizi kutluyorduk. Aynı törende bir anaokuluna mükemmellikte 5 yıldız verilirken, bize 4 yıldız veriliyordu. Ama olsun... Orayı çok kurcalamazsak ağzımızın tadı yerindeydi. O ödülü almak için ne kadar da uğraşmıştık. Danışman firma birim birim dolaşmış... Herkesle görüşmüştü. Doğrusu oldukça derinlemesine bir çalışmaydı. İç Denetim Birimine de gelmişlerdi. "Kaç iç denetçi var?" diye sordular. "Sekiz kadrodan yedisi dolu." dedim. "Peki bu yeterli mi?" diye sordular. Ben de öyle düşündüğümü söyledim. ...

Hayat ne garip bir şey değil mi günlük... Var olmak... Hissetmek... Sadece senin değil, başkalarının da var olması... Ne güzel bir hediye. Sırlar içinde bir sır. Aksi düşünülemez. Yani insan, hiç olmadığını düşleyemez. Saçma olur epeyce. Peki... Gerçekten değeri biliniyor mu? İşte o biraz muamma. Ne kadar çok hüzün var. Ne kadar çok keder... Örter mi bunlar hayat algısını günlük? Tutsak bırakır mı hayatı? Yoksa tam tersine... Hayatın anlamı biraz da bunlarla birlikte mi ortaya çıkıyor? Ölüm mü yoksa bütün bunları anlamlı kılan? Bazılarının anlamsız olduğunu düşündüğü ölüm... Gene dönecek olursak hayata... Ne ilginç bir sahne aslında. Dev bir kadro... Çıkıp rol alıyorsun. Ve sonunda... Seyirciyi selamlayıp sahneden iniyorsun. Tadı damağında mı kalıyor insanın acaba günlük? Yoksa daha yaşarken mi özlemeye başlıyor hayatı? "Şiir gibi yaşamak ister misin?" diye sormayacağım sana günlük. Bazen oluyor biliyor musun? Bugün... Dünü özlüyorsun. Hatta bazen... Bir iki saat öncesini. Ya...

Bazı şeylerde demokrasi falan olmaz günlük... Çünkü bunların yukarıdan gelmesi gerekir. Misal: İç kontrol böyledir. Hakeza kalite anlayışı da... Son dönemlerin gözde raporlama biçimi olan entegre raporlama da... Burada patronun/üst yöneticinin konuyu içselleştirmesi hem yeterli hem de gereklidir. Alttakilerin fikrinin hiçbir önemi yoktur. (Evet evet... Bilerek biraz provokatif konuştum.) Hele bizim gibi şark toplumlarında olayın alta inmesi demek, çoğu zaman sulanması demektir. Birçok şeyin oturmaması da biraz bundan kaynaklanır. Alt kesimin gözünde mesela kalite... Laf kalabalığıdır. İç kontrol... Kırtasiyeciliği artıran bir olgudur. "Ben yıllardır işimi nasıl yapıyorsam öyle yapıyorum. Şimdi bunu bir de kâğıda mı dökeceğim? Ne gerek var? " diye düşünür işi yapanlar. Gel gör ki... Kalitenin doğası tam tersini söyler. " Kaliteden herkes sorumludur ." İşte tam da bu tanım, bu olgunun bizde neden kolay kolay tutmayacağını gösterir. İç kontrolle ilgili ilk...

  Merhaba günlük; bugün sana saçma bulduğum bir kalıptan bahsedeceğim: Akıllı bina... ( smart building diyorlar ya...) İnsana ait bir sıfatın cansız bir eşyaya teşmili... Nereden baksan tutarsızlık... Nereden baksan ahmakça. Tıpkı akıllı şehirler gibi... Gerçi bazı insanlarda da eğreti duruyor bu sıfat. Bir yakıştırmadan öteye gidemiyor ya... Neysee... Hatta neyse ne... İnsanoğlu (ve tabii ki insankızı da) ne yapıp edip böylesi kavramlaştırmalara ulaşmayı seviyor. Bu herhalde insana özgü bir hastalık. Ama konumuz bu değil. Ben daha çok akıllı bina–akıllı insan matrisi üzerinde duracağım. İndirgemeci kuramdan hareketle dört kategori var önümde. Zaten yukarıdaki matris de bunu anlatıyor. Kesişmelerin en muhteşemi... Kabul edersin ki... Akıllı bina – akıllı insan kesişimi. Düşünsene... Akıllı insanlar... Akıllı binalarda... Ne muhteşem değil mi? Bu konu hakkında diyecek bir şeyim yok. Her şey yolunda. Peki en kötüsü hangisi? İlk bakışta "akıllı insan–akılsız bina" gibi geli...

Bilmem neden günlüğüm; Bugün aklıma bağımsızlık ve tarafsızlık üzerine yazmak geldi. İç denetim deyince en çok duyduğumuz kavramlardan ikisi bunlar. Herkes bunlardan bahsediyor... Ne var ki çok az kişi gerçekten ne ifade ettiklerini konuşuyor. Üstelik bu biraz netameli ... Hatta yer yer mayınlı arazi denebilecek bir konu. Ama olsun. Madem ki iç denetim yazıyoruz... Bu baziçede geri durmak olmaz . Yandan kıvırtmak da bize yakışmaz. Nedir bu bağımsızlık ve tarafsızlık peki? Ve iç denetimde bunlar ne kadar mümkün olabiliyor? Olayın çok basit düzeyden... Neredeyse kaotik denebilecek seviyelere kadar uzanan farklı türleri var. Söz gelimi... "Bir çay içmek tarafsızlığı bozar mı?" sorusundan... Yukarıdan gelen bir terfi teklifi... Yahut bir tehdit karşısında nasıl davranmalıyıza kadar uzanan geniş bir yelpazeden bahsediyoruz. Önce kavramlar da anlaşmak gerekir. Bağımsızlık dışsal bir olgu. Yani denetim biriminin fonksiyonel anlamda hiçbir yere bağımlı olmaması demek. ( Fonksiyonel ...

Bugün aklıma kıyafet hakkında yazmak geldi. Belki de şu son günlerde bisiklet sürerken giydiği kıyafet nedeniyle günlerce konuşulan, hatta sonunda görevden alınan vali haberinden dolayı... Demek ki bazen insanın yaptığından çok giydiği konuşulabiliyor. Neyse... Bazı meslekler insana gereksiz bir ağırlık yükleyebilir... Ya da bazı insanlar mesleklerine gereksiz bir ağırlık yükleyebilir. Denetim elemanlığı da bunların arasında geliyor sanırım. Giyim kuşam da bunun dışa vurulduğu alanlardan biri. Tamam... Şık olmak güzel. Temiz pak giyinmek güzel. Ne demişler... "İnsan kıyafetiyle karşılanır, bilgisiyle uğurlanır." Ancaaaakk... Her şey yerli yerinde güzel. Nelere maruz kaldık bu bağlamda. Hatırlarım... Hatırlarım da... Gülmekten ağlayasım gelir bazı sahnelere. (Netekim bugün arkadaşlarla ilginç bazı olayları hatırlayıp gülerken bu yazı çıktı akabinde). Uzatmadan gireyim.. Konumuz: Mesleki eğitimler... Ki miladi 2015'e kadar bunların yüzde doksanı Antalya adlı şirin...