dr. cem çetin

  Merhaba günlük; bugün sana saçma bulduğum bir kalıptan bahsedeceğim: Akıllı bina... ( smart building diyorlar ya...) İnsana ait bir sıfatın cansız bir eşyaya teşmili... Nereden baksan tutarsızlık... Nereden baksan ahmakça. Tıpkı akıllı şehirler gibi... Gerçi bazı insanlarda da eğreti duruyor bu sıfat. Bir yakıştırmadan öteye gidemiyor ya... Neysee... Hatta neyse ne... İnsanoğlu (ve tabii ki insankızı da) ne yapıp edip böylesi kavramlaştırmalara ulaşmayı seviyor. Bu herhalde insana özgü bir hastalık. Ama konumuz bu değil. Ben daha çok akıllı bina–akıllı insan matrisi üzerinde duracağım. İndirgemeci kuramdan hareketle dört kategori var önümde. Zaten yukarıdaki matris de bunu anlatıyor. Kesişmelerin en muhteşemi... Kabul edersin ki... Akıllı bina – akıllı insan kesişimi. Düşünsene... Akıllı insanlar... Akıllı binalarda... Ne muhteşem değil mi? Bu konu hakkında diyecek bir şeyim yok. Her şey yolunda. Peki en kötüsü hangisi? İlk bakışta "akıllı insan–akılsız bina" gibi geli...

Bilmem neden günlüğüm; Bugün aklıma bağımsızlık ve tarafsızlık üzerine yazmak geldi. İç denetim deyince en çok duyduğumuz kavramlardan ikisi bunlar. Herkes bunlardan bahsediyor... Ne var ki çok az kişi gerçekten ne ifade ettiklerini konuşuyor. Üstelik bu biraz netameli ... Hatta yer yer mayınlı arazi denebilecek bir konu. Ama olsun. Madem ki iç denetim yazıyoruz... Bu baziçede geri durmak olmaz . Yandan kıvırtmak da bize yakışmaz. Nedir bu bağımsızlık ve tarafsızlık peki? Ve iç denetimde bunlar ne kadar mümkün olabiliyor? Olayın çok basit düzeyden... Neredeyse kaotik denebilecek seviyelere kadar uzanan farklı türleri var. Söz gelimi... "Bir çay içmek tarafsızlığı bozar mı?" sorusundan... Yukarıdan gelen bir terfi teklifi... Yahut bir tehdit karşısında nasıl davranmalıyıza kadar uzanan geniş bir yelpazeden bahsediyoruz. Önce kavramlar da anlaşmak gerekir. Bağımsızlık dışsal bir olgu. Yani denetim biriminin fonksiyonel anlamda hiçbir yere bağımlı olmaması demek. ( Fonksiyonel ...

Bugün aklıma kıyafet hakkında yazmak geldi. Belki de şu son günlerde bisiklet sürerken giydiği kıyafet nedeniyle günlerce konuşulan, hatta sonunda görevden alınan vali haberinden dolayı... Demek ki bazen insanın yaptığından çok giydiği konuşulabiliyor. Neyse... Bazı meslekler insana gereksiz bir ağırlık yükleyebilir... Ya da bazı insanlar mesleklerine gereksiz bir ağırlık yükleyebilir. Denetim elemanlığı da bunların arasında geliyor sanırım. Giyim kuşam da bunun dışa vurulduğu alanlardan biri. Tamam... Şık olmak güzel. Temiz pak giyinmek güzel. Ne demişler... "İnsan kıyafetiyle karşılanır, bilgisiyle uğurlanır." Ancaaaakk... Her şey yerli yerinde güzel. Nelere maruz kaldık bu bağlamda. Hatırlarım... Hatırlarım da... Gülmekten ağlayasım gelir bazı sahnelere. (Netekim bugün arkadaşlarla ilginç bazı olayları hatırlayıp gülerken bu yazı çıktı akabinde). Uzatmadan gireyim.. Konumuz: Mesleki eğitimler... Ki miladi 2015'e kadar bunların yüzde doksanı Antalya adlı şirin...

Sevgili günlük... Bazı insanlardaki zekâ parıltısı bana çok ilginç geliyor. Çok çalışmıyor genelde bu kişiler. Ancak yaptıkları tek bir işle... Yahut verdikleri tek bir fikirle... Yepyeni ufuklar açabiliyorlar. Hani diyorum... Acaba bir de bunlar çalışsalar nasıl olurdu? Ortaya kim bilir neler çıkardı... Ama sonra konunun başka bir boyutu geliyor aklıma. Belki de tam tersidir. Belki de bu insanlar böylesi zihinsel açılımları, işin çok içine girmedikleri için yapabiliyorlardır. Yani biraz geriden baktıkları... Olay karmaşasının içine dalmadıkları için... Bizim göremediğimiz çözümleri görebiliyorlardır. Tıpkı düzlemden bakan birinin sadece ağaçları görmesine karşılık, tepeden bakanın ormanı görebilmesi gibi... Belki de ekiplerde çok çalışan insanlar kadar... Az çalışıp değer katan insanlara da ihtiyaç vardır. Misal: Sergen. Kendi kabul etmese de fazla koşan, antrenman seven bir topçu değildi. Ama sahip olduğu yetenek sayesinde takım adına nice kilitleri açan oyuncu olmuştu. Denetim elema...

Eskiden de böyle miydi günlük?.. Her şey plastikleşmiş miydi ? Bu kadar yavan mıydı? Tarhananın tadı böyle miydi gene? Koz helva böyle miydi? Televizyon bu kadar yabancı mıydı? Oradaki karakterler, Amerika'da da olsalar, Yeşilçam'da da olsalar sanki bizim bir tanıdığımızdı. Ufak bir dünyamız vardı. Bunun farkında değildik. Gerçi farkına varmak iyi bir şey miydi sanki... Şimdilerde herkes farkındalıktan bahsediyor. İyi bir şey olsa gerek. Artırmaya falan çalışıyorlar. 😄 Daha mı çok gülüyordu insanlar daha az bilirken? Yoksa bizi üzen şey bilmek miydi? Bazı şeyleri sadece duymak daha mı iyiydi? Sadece duymak... Tozlu bir akşam da anlatılan öyküler... Alacakaranlığın içine karışan sesler... Herkesin yavaş yavaş evine çekildiği o eşsiz an... Bir günlük sahnenin kapandığı vakit... Çok mu uzundu eve giden yol? Şimdi adımlar çabuk bitiyor. Hemencik bitsin istiyoruz. Bitiyor  da... Aslında biten biziz. Haberimiz yok. Ben o eski anı özledim günlük. Kavganın gerçek olduğu zamanı... S...

Denetime başladığınızda bazı cümleleri duymadan rapor yazamazsınız. "Biz bunu yıllardır böyle yapıyoruz." "Benden önce de böyleydi." "Sayıştay da bir şey demedi." Bir de favorim vardır: "Hocam bugüne kadar hiç sorun çıkmadı." Bu cümleyi duyduğumda aklıma hep şu gelir: Henüz... Peter Drucker'ın 21. Yüzyıl İçin Yönetim Tartışmaları* kitabını okurken aslında bu cümlelerin neden bu kadar tehlikeli olduğunu daha iyi anladım. Çünkü Drucker'a göre kurumları yöneten çoğu zaman kurallar değil, sorgulanmayan varsayımlardır. Yani kurumların doğru kabul ettiği şeyler... Daha doğrusu, artık kimsenin sorgulamadığı şeyler . Bir iç denetçi olarak düşündüm: Acaba biz gerçekten süreçleri mi denetliyoruz? Yoksa o süreçlerin üzerine inşa edildiği kabulleri mi? Denetimlerde çoğu zaman şunları soruyoruz: Kontrol var mı? Mevzuata uygun mu? Yetki doğru kullanılmış mı? Hepsi gerekli. Ama galiba bir soru eksik kalıyor: Bu süreç hangi varsayıma dayanıyor? ...